Źródła finansowania dla organizacji pozarządowych

Prowadzenie organizacji pozarządowej jest piękną przygodą! Daje sporo wolności w podejmowaniu działań, pozwala na odkrywanie nowych, nieoczywistych tematów i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w zakresie zarządzania czy podejmowania decyzji. Wiąże się jednak także z nieustannym poszukiwaniem środków zapewniających stabilność i ciągłość działania. Im większa organizacja i im dłuższy staż jej pracy, tym łatwiej o zdobycie pieniędzy. Nie oznacza to jednak, że nowe NGOsy nie poradzą sobie ze znalezieniem wsparcia finansowego. Warto jednak dopasować źródło i sposób finansowania do naszych możliwości i potrzeb. A jaki mamy wybór? Sprawdźmy!

Na początku drogi związanej z prowadzeniem organizacji pozarządowej pisanie wniosków może wydawać się trudną sztuką. Wystarczy jednak podjąć próbę, poszukać przewodników, oswoić się z wnioskową nowomową i czytać dokładnie regulaminy naborów, aby szybko odnaleźć się w tej materii i spróbować swoich sił w konkursach.

  1. Konkursy stałe, małe granty

Informacje o nich najczęściej można znaleźć na stronach urzędów, w zakładkach związanych ze współpracą z NGO. Maksymalna kwota, która może zostać przyznana, to 10 000 zł, a czas trwania projektu nie powinien przekroczyć 90 dni. Łatwiej otrzymać je na początku roku, bo realizowane są w trybie ciągłym, czyli do wyczerpania puli. Uproszczona procedura nie wymaga ogłaszania konkursu, formularze są zwykle krótsze, a w sprawozdaniu nie ma konieczności przedkładania dokumentów finansowych. Samorządy określają te dofinansowania jako „małe granty” czy „dotacje w trybie pozakonkursowym”, często tytułując je także jako „tryb 19a”, ze względu na to, że ich zakres określony jest w art. 19a Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 239, z późn. zm.).

Przykłady związane z wykorzystaniem takich środków znajdziecie m.in. tu:

  1. Zadania publiczne

W zależności od obszaru, w którym działa nasza organizacja, możemy starać się o środki oferowane przez samorządy w ramach trybów konkursowych. W BIP musi pojawić się informacja o ogłoszeniu konkursu, np. na realizację zadań związanych ze sportem lub kulturą, współpracę międzysektorową lub usługi społeczne. Jeśli spełnimy warunki i nasz pomysł zostanie oceniony przez komisję jako najciekawszy, możemy spodziewać się kwot większych niż 10 000 zł. W ramach konkursu określony zostanie czas i miejsce realizacji działania oraz maksymalny budżet. Zadania publiczne proponują zarówno gminy, jak i urzędy marszałkowskie. Co ważne, urzędy marszałkowskie często pośredniczą także w dystrybucji środków unijnych.

Informacji na temat tych konkursów warto szukać na stronie ngo.pl oraz na platformie witkac.pl, która umożliwia składanie wniosków w konkursach grantowych. Można tam odnaleźć także aktywne konkursy w swojej okolicy, używając filtrów dotyczących lokalizacji.

Przykłady związane z wykorzystaniem takich środków znajdziecie m.in. tu:

  1. Fundusze promocyjne

W związku z koniecznością promocji regionu, miasta czy województwa urzędy realizują także swoje strategie promocyjne. Czasami posiadają na to niemały budżet, który nie jest obwarowany bardzo surowymi restrykcjami. Może on wesprzeć nasz projekt lokalny, ale także pomóc w wyjeździe grupy np. na targi lub festiwal do innego województwa czy kraju. Takie działania często związane są także z promocją i rozwojem turystyki w danym regionie. Informacje znajdują się w BIP-ie i na stronach urzędów, ale warto także porozmawiać z osobami zajmującymi się promocją w urzędzie.

  1. Środki rządowe

Wiele organizacji korzysta z tematycznych konkursów organizowanych z wykorzystaniem środków krajowych. Jednym z kluczowych źródeł są ministerstwa, które dysponują środkami w ramach różnorodnych programów. Do najbardziej popularnych należą: Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich (PROO), realizowany przez Narodowy Instytut Wolności oraz Fundusz Inicjatyw Obywatelskich (FIO), wspierający projekty obywatelskie.

Wsparcie różnorodnych działań oferuje także Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które proponuje kilkadziesiąt programów dotacyjnych, oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które jest m.in. operatorem programu POWER.

Więcej informacji znajdziecie m.in. tu:

  1. Konkursy międzynarodowe

NGOsy, które działają na większą skalę, mogą aplikować o środki w konkursach międzynarodowych. Fundacje oraz instytucje międzynarodowe oferują granty dla organizacji zajmujących się prawami człowieka, ekologią, kulturą czy edukacją globalną. Przykładowe źródła finansowania to Program Erasmus+ (dla organizacji realizujących projekty edukacyjne, młodzieżowe czy sportowe) czy Europejski Fundusz na rzecz Demokracji (EED) (finansuje inicjatywy związane z promowaniem praw człowieka i demokracji). Często do startu w konkursach międzynarodowych potrzebni są partnerzy. Warto zwrócić się wtedy np. do Lokalnej Grupy Działania, która może wspomóc w poszukiwaniu kontaktów za granicą.

Więcej informacji znajdziecie m.in. tu:

  1. Finansowanie z Unii Europejskiej

Środki unijne to jedne z najważniejszych źródeł finansowania dla organizacji pozarządowych. Dostępne są różne programy, w zależności od tematyki działań NGO. Przykłady to: Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) – wspiera działania w zakresie zatrudnienia, edukacji i walki z wykluczeniem społecznym; Program LIFE – dla organizacji zajmujących się ochroną środowiska i klimatu; Horyzont Europa – finansujący projekty badawcze i innowacyjne.

Ciekawą formą wsparcia jest także Europejski Korpus Solidarności, który pozwala na prowadzenie projektów lokalnych, ale także zapraszanie do organizacji wolontariuszek i wolontariuszy z zagranicy, którzy będą mogli wesprzeć nas w codziennych działaniach i podzielić się z nami swoją perspektywą i umiejętnościami.

Warto korzystać ze szkoleń i informatorów lokalnych punktów Funduszy Europejskich, punktów Europe Direct czy Eurodesków.

Więcej informacji znajdziecie tu:

  1. Fundacje korporacyjne

To ciekawe i nieoczywiste źródło finansowania działań, często oparte o zasadę biznesu odpowiedzialnego społecznie. Fundacje te działają przy dużych firmach lub korporacjach i wspierają zieloną transformację czy działania kulturalne dążące do zachowania dziedzictwa lokalnego, budowania społeczeństwa obywatelskiego i zwiększenia zaangażowania w politykę. Szczegółowy spis konkursów organizowanych przez te podmioty przygotował Witold Jankowiak z LGD Grudziądzki Spichlerz i udostępnił je pod linkiem:

https://lgd.grudziadz.pl/wp-content/uploads/2019/11/2-„Źródła-finansowania-działań-Organizacji”-Kujawsko-–-Pomorska-Federacja-Organizacji-Pozarządowych-Witold-Jankowiak.pdf (dostęp 20.02.2025)

Organizacje pozarządowe mają szeroki wybór jeśli chodzi o możliwości pozyskiwania finansowania, jednak kluczowe jest dopasowanie źródła do rodzaju działań i celów organizacji. Warto inwestować czas w budowanie kompetencji w zakresie przygotowywania wniosków, nawiązywania relacji z darczyńcami i poszukiwania nowych możliwości. Dzięki różnorodności dostępnych opcji finansowania NGOsy mogą skuteczniej realizować swoje misje i wprowadzać pozytywne zmiany w społeczeństwie.

Autorka tekstu: Paula Rudź 

Projektu „Samorządowo-europejska edukacja obywatelska” jest współfinansowany przez Komisję Europejską w ramach Projektu „Building Bridges-Civic Capital in Local Communities” realizowanego ze środków programu CERV, finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021–2027.